จัดฟัน ทำไมต้องพิมพ์ปาก เอกซเรย์

จัดฟัน ทำไมต้องพิมพ์ปาก เอกซเรย์ แบบจำลองฟัน ฟิล์มเอกซเรย์ คือสิ่งจำเป็นในการวินิจฉัยโรคและวางแผนการรักษา ไม่มีใครมองเห็นสิ่งที่อยู่ในกระดูก โดยที่ไม่ดูฟิล์มเอกซเรย์

เอกซเรย์ แบบพิมพ์ฟัน มีอายุการใช้งานไม่เกิน 6 เดือน เนื่องจากร่างกายสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามธรรมชาติ เด็กและวัยรุ่นอาจโตอย่างรวดเร็ว หรืออาจมีความผิดปกติบางอย่างเกิดขึ้นกับกระดูก ในเวลา 6 เดือนที่ผ่านมา

การทำประวัติจัดฟันคืออะไร

เคยสงสัยกันบ้างไหม การจัดฟัน ทำไมต้องพิมพ์ปาก ทำไมต้องเอกซเรย์ แค่ให้หมอตรวจๆ แล้วก็ติดเหล็กจัดฟันเลยไม่ได้หรือ
คำตอบคือ การจัดฟันที่ทำตามหลักวิชาการนั้น จำเป็นต้องทำประวัติผู้ป่วยจัดฟัน
ประวัติผู้ป่วยจัดฟัน (Orthodontic Records) ซึ่งได้แก่ แบบพิมพ์ปาก ฟิล์มเอกซเรย์ และภาพถ่าย คือสิ่งจำเป็น เพราะเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญของทันตแพทย์ เพื่อใช้วิเคราะห์ วินิจฉัย และวางแผนการรักษา

ประวัติจัดฟัน ประกอบด้วย 3 สิ่งต่อไปนี้

– เอกซเรย์ฟิล์มใหญ่ 2 ฟิล์ม หรือเอกซเรย์แบบอื่นๆ ที่จำเป็น
– แบบจำลองฟัน ทั้งที่เป็นแบบปูน หรือแบบดิจิตอล
– รูปถ่ายภายในช่องปากและใบหน้า

อันดับแรก ตรวจฟันเบื้องต้น

เมื่อเราสนใจจะจัดฟัน ทันตแพทย์จะสอบถามสาเหตุที่เราอยากจัดฟัน จากนั้นจึงตรวจช่องปากเบื้องต้น เพื่อดูสภาพทั่วไปของช่องปาก สุขภาพของเหงือก รูปร่างของฟัน และลักษณะการสบฟัน

หากพบว่ามีข้อบ่งชี้ที่สมควรจะจัดฟัน และผู้ป่วยยินยอม ก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการพิมพ์ปากและเอกซเรย์ต่อไป
หมอเป็นคนนะ ไม่ใช่เครื่องเอกซเรย์

บางคนมักจะคาดหวังแบบเกินจริงว่า เมื่อได้รับการตรวจเบื้องต้นแล้ว หมอจะต้องวินิจฉัยได้อย่างทะลุปรุโปร่ง เช่น ต้องสามารถบอกได้ว่า จะได้ถอนฟันกี่ซี่ ใช้เวลาเท่าไหร่ กี่เดือน กี่ปี

แถมยังมีบางคำถาม ที่ได้ยินแล้วต้องอึ้ง เช่น หน้าจะเปลี่ยนอย่างไร คางยาวขึ้นแค่ไหน กรามจะยุบเท่าไหร่ จมูกจะโด่งขึ้นกี่มิลลิเมตร
มันแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย ที่หมอจะสามารถตอบคำถามเหล่านี้ได้ ในแบบที่ผู้ป่วยอยากได้ยิน จากแค่การตรวจเบื้องต้นเท่านั้น

แม้เราจะมีเอกซเรย์แบบ 2D หรือ 3D แต่สิ่งที่ยังไม่มีใครบอกได้ก็คือ “ความสามารถในการตอบสนองต่อการรักษาของร่างกาย” ซึ่งแต่ละคนไม่เหมือนกัน ทำให้เวลาที่ใช้จัดฟันไม่เท่ากัน

จัดฟัน เราจำเป็นต้องมีข้อมูล

การที่จะสามารถวินิจฉัย การสบฟันที่ผิดปกติ ให้เป็นไปตามหลักวิชาการนั้น เราไม่สามารถทำได้ด้วยการตรวจเบื้องต้น แต่จำเป็นต้องมีประวัติผู้ป่วยจัดฟัน ซึ่งสามารถให้ข้อมูล ทั้งสิ่งที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า และสิ่งที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

หรือคุณอยากให้ติดเครื่องมือจัดฟันแบบมั่วๆ ไม่ต้องทำตามหลักวิชาการ ซึ่งเราเชื่อว่าคุณไม่ต้องการหรอก
ทำประวัติจัดฟัน

จัดฟันไม่ได้ก็มีนะ

อย่างไรก็ตาม ในบางคนที่เมื่อวินิจฉัยอย่างละเอียด จากแบบจำลองฟันและฟิล์มเอกซเรย์แล้ว กลับพบว่า ไม่สามารถจัดฟันได้
สาเหตุอาจมาจาก ความผิดปกติของการสบฟัน เกิดจากขากรรไกรร่วมด้วย การจัดฟันเพียงอย่างเดียวจึงช่วยไม่ได้ ต้องผ่าตัดขากรรไกรร่วมด้วย ซึ่งเป็นการผ่าตัดใหญ่ในโรงพยาบาล ใช้ยาสลบ เหมือนการผ่าตัดอื่นๆ
ซึ่งหากต้องผ่าตัดร่วมด้วย คนส่วนใหญ่ก็เลือกที่จะไม่ทำ

ประวัติจัดฟันเป็นของเรา

ในกรณีที่จัดฟันไม่ได้ บางคนอาจคิดว่ามันเป็นการเสียเงินเปล่า แต่ไม่ว่าจะยังไงก็ตาม การทำประวัติก็เป็นสิ่งจำเป็น ถ้าเราจะจัดฟัน
แต่สิ่งที่ต้องรู้ก็คือ ประวัติจัดฟันเป็นของผู้ป่วย ไม่ใช่ของคลินิก ดังนั้นถ้ายังไม่มั่นใจในแผนการรักษาของหมอคนนี้ เราก็สามารถขอประวัติไปปรึกษากับหมอคนอื่นได้ มันเป็นสิทธิของผู้ป่วย

จัดฟัน เอกซเรย์เพื่ออะไร

เอกซเรย์หรือภาพถ่ายรังสี คือภาพถ่ายที่เกิดจากการส่งรังสีเอกซเรย์ผ่านร่างกายไปชนกับเซนเซอร์ที่อยู่ตรงกันข้าม เหมือนการส่องไฟฉายผ่านร่างกาย
โดยส่วนที่ทึบที่สุด เช่น กระดูก ฟัน จะเห็นเป็นสีขาว และเนื้อเยื่ออื่นๆ ของร่างกาย จะเห็นเป็นสีดำ สีเทา ลดหลั่นกันไป สีดำคือบริเวณที่มีอากาศมากที่สุด เช่น กระพุ้งแก้ม โพรงจมูก โพรงอากาศใต้โหนกแก้ม เป็นต้น
การเอกซเรย์ คือเป็นสิ่งจำเป็น ไม่มีใครมองเห็นสิ่งที่อยู่ในกระดูกด้วยตาเปล่า หรือคุณอยากให้ติดเครื่องมือจัดฟันแบบมั่วๆ ไม่ต้องทำตามหลักวิชาการ ซึ่งเราเชื่อว่าคุณไม่ต้องการหรอก